De Watertoren, Bergerweg 62

 

De watertoren is met haar ruim 28 meter hoogte een markant gebouw en zeer beeldbepalend aan de westzijde van Alkmaar. In het oorspronkelijke ontwerp uit 1900 van A. Holmberg de Beckfelt kreeg de toren kantelen, waardoor deze aan de burcht in het Alkmaarse stadswapen deed denken. In 1955 is de bovenbouw gerestaureerd, waarbij de kantelen zijn verdwenen. De architect heeft elementen uit de Hollandse Renaissance toegepast, een stijl die vaker werd toegepast voor watertorens. Kenmerken zijn siermetselwerk en het sierreliëf in de vorm van blinde bogen. Nog voor de komst van de watertoren kon in 1885 het eerste duinwater via leidingen in de stad worden getapt. Eind 1886 waren al zeshonderd aansluitingen gemaakt. Er waren op diverse plekken in de stad zogeheten standpijpen aangebracht, van waaruit het drinkwater werd verkocht (onder andere op de brug over de Oudegracht bij het Groot Nieuwland en op het Raaksje bij de Schelphoek). In 1889 werden ook de openbare scholen aangesloten op het duinwaterleidingnet. Het drinkwater was schaars. In 1880 werden van gemeentewege regenopvangbakken geplaatst bij grote gebouwen. Stedelingen konden hier tegen een kleine vergoeding emmers water kopen. De watertoren zorgde voor de benodigde druk om het water op te pompen. Bovenin zit het stalen waterreservoir, waarin 800.000 liter duinwater kan worden bewaard. Dit reservoir moet op bepaalde hoogte boven het waterpeil liggen om druk te krijgen. Bij gebrek aan een natuurlijk hoog punt (heuvel of berg) is een torenconstructie noodzaak. Vanuit het reservoir brengt een buizennet het water naar de gebruikers.

Tegenwoordig zijn watertorens niet langer onmisbaar in de drinkwatervoorziening. In Nederland zijn vele gesloopt. De Alkmaarse watertoren is momenteel in gebruik als kantoorpand.

Fiets verder over de Bergerweg. Neem de rotonde één kwart (rechtsaf). Ga vervolgens rechtsaf de Jan van Scorelkade op; een straat met een mooie vaart ernaast. Deze straat gaat op een gegeven moment over in de Kruseman van Eltenweg. Aan de linkerkant ziet u de Eendrachtsmolen.

• Eendrachtsmolen, Kruseman van Eltenweg 2

Laatste wijziging: 11 februari 2010