Rondblik in de Grote St. Laurenskerk

Alkmaar monumentaal is vernieuwd. Wanneer u niet automatisch doorgeschakeld wordt, kunt u op de nieuwe site komen door op deze link: Alkmaarse Monumentenkaart te klikken.

Rondblik in de Grote St. Laurenskerk. (even geduld a.u.b.)

't Cieraedt van onse Stadt, het proncksel der gebouwen'. Zo wordt in de 17de-eeuwse Kronyck van Alkmaar de trots en glorie van de Alkmaarse burgerij geroemd: de Grote Sint Laurenskerk. Een predikaat dat ook vandaag de dag nog niets aan zeggingskracht heeft ingeboet. Nog altijd is het gebouw sfeerbepalend voor de Alkmaarse binnenstad en trekt het jaarlijks een grote stroom bezoekers.

De eerste steen werd gelegd op 9 juni 1470. De kerk heeft de plattegrond van een Latijns kruis. De langste kruisarm wordt gevormd door het schip. Het gebouw kreeg een hoge middenbeuk met grote vensters, geflankeerd door lagere zijbeuken. Vijftig jaar lang werkten de Alkmaarders hard aan hun kerk, zodat het rond 1520 gereed was. Het resultaat was een imposante basiliek van, voor Nederlandse begrippen, aanzienlijke afmetingen: liefst 85 meter lang en - gemeten van maaiveld tot daknok - 35 meter hoog.

De Grote Sint Laurenskerk was oorspronkelijk het toneel van de katholieke, later van de hervormde eredienst. Tegenwoordig is het gebouw multifunctioneel. Allerlei evenementen, van tentoonstellingen en congressen tot concerten en diners, vinden plaats in de rustieke ambiance van de monumentale kerk.

De Grote Sint Laurenskerk beschikt over twee beroemde orgels: het Van Hagerbeer/Schnitger-orgel en het Van Covelens-orgel. Het eerste is het grootste orgel van de twee en hangt tegen de westwand van de kerk. Het reusachtige instrument werd in de periode 1638-1646 gebouwd door de bekende orgelbouwersfamilie Van Hagerbeer. De gerenommeerde architect Jacob van Campen ontwierp de kast. De luiken waarmee de kast gesloten kan worden, zijn de grootste ter wereld en werden door de Alkmaarse kunstenaar Caesar van Everdingen van een bijbelse voorstelling voorzien. In 1723-1725 werd het orgel ingrijpend verbouwd door de Noord-Duitse orgelbouwer Frans Caspar Schnitger. De wijzigingen die hij aan het 17de-eeuwse orgel aanbracht, gaven het orgel zijn huidige luister en worden nog altijd tot ver buiten onze landsgrenzen bewonderd.
Het Van Covelens-orgel in de kooromgang stamt uit 1511. Het instrument werd gebouwd door de beroemde orgelbouwer Jan van Covelens en is het oudste nog bespeelbare orgel van Nederland. Bijzonder is dat het orgel nagenoeg geheel bewaard is gebleven, een volstrekt unicum voor een orgel van deze leeftijd. Het Van Covelens-orgel heeft een ingrijpende restauratie ondergaan, die zes jaar duurde. Op 27 oktober 2000 werd het geheel gerenoveerde orgel opnieuw in gebruik genomen.

Met de twee beroemde orgels van de Grote Sint Laurenskerk behoort Alkmaar tot één van de negen Europese orgelsteden, die alle orgels van grote cultuur-historische waarde in bezit hebben. Göteborg, Freiberg, Zaragoza, Roskilde, Toulouse, Lissabon, Innsbruck, Treviso én Alkmaar organiseren elk hun eigen orgelfestivals