Doelenstraat Hof van Holland

Waar bent u naar op zoek?

Cultuur en Historie > Opgravingenkaart > Doelenstraat Hof van Holland

Doelenstraat Hof van Holland

Op 5 en 6 februari 2009 werd op de hoek met de Doelenstraat en de Koningsweg een klein archeologisch onderzoek verricht. Aanleiding was het verwijderen en vernieuwen van de vloer van een aanbouw van ongeveer 5 bij 5 meter. Het betreft een voormalige binnenplaats welke aan de noordzijde grenst aan een 17de eeuws achterhuisje aan de Koningsweg.

Tijdens het onderzoek werd vastgesteld dat de zijgevel van dit achterhuisje ooit ongeveer één meter naar het noorden is verzet. De vroegere achtergevelfundering was nog volledig aanwezig. Tegen deze fundering werd een vroeg 17de eeuwse waterput aangetroffen met een gemetselde koepel, waaruit het water door middel van een zwengelpomp zal zijn bediend. De put is verder niet onderzocht omdat deze tot vrij recent (20ste eeuw) nog in werking moet zijn geweest.

Onderzoek beerput
De beerput die werd aangetroffen in de zuidwest hoek is wel onderzocht. Hij had een diameter van 2.25 meter en de bodem bevond zich op 1.90 meter onder het maaiveld. De koepel van de beerput was grotendeels verwijderd en de put bleek dichtgegooid met zand, gezien het vondstmateriaal in de dempingsgrond in de vroege 18de eeuw. Later bleek dat de put al ver voor die tijd in onbruik moet zijn geraakt. In de meest zuidoostelijke hoek werd een uitgebouwde stortkoker aangetroffen met een scala aan vondstmateriaal uit de periode 1600-1625. Het gevonden materiaal was zeer divers met import producten uit oa. China, Italië en Duitsland. De indruk op dat moment is huisraad van bewoners in goeden doen, maar er zijn ook aanwijzingen dat het materiaal afkomstig is van een herberg. Zo was een steengoed kruikje uitgevoerd met een ijkloodje in de hals, iets wat tot nu toe enkel bij herbergen en tapperijen is terug gevonden. In de periode 1625-1650 blijkt de primaire stortkoker te zijn vervangen door een nieuwe en opgeschoven naar het noorden. Het vondstmateriaal uit deze koker is minder gevarieerd. In het tweede kwart van de 17de eeuw is de put in onbruik geraakt.

Twee dobbelstenen ( letop linkerdobbelsteen.. valsspel!)

Het Hof van Holland

Eerste pand rechts is Hof van Holland
Uit de historische gegevens die van het pand zijn opgezocht bleek dat de eerste bouwdatum op de hoek Doelenstraat met de Koningsweg rond 1602/1604 moet zijn geweest. Aan een zekere Frans Fransz. De Vries wordt toegestaan om 2 kamers, 2 woningen en een huis te mogen bouwen aan de noordzijde van het Kruithuis. Het huis heet in de 17de eeuw  “het Hof van Holland”.
Het in onbruik raken van de put ergens in het tweede kwart van de 17de eeuw blijkt ook te koppelen aan historische gegevens. Rond 1638 blijkt de eigenaar van het huis genaamd “het Hof van Holland” mede eigenaar te zijn geworden van het noordelijke buurpandje aan de Koningsweg waardoor het mogelijk werd om het terrein richting noorden uit te breiden. Zeer waarschijnlijk is de beerput in onbruik geraakt bij het samenvoegen van de twee panden waarbij de tussenmuur en stortkoker werden verwijderd.
Later, in de 19de eeuw, is het geheel weer opgesplitst en kwam de erfafscheiding weer terug op ongeveer de locatie van voor 1638.
Op dit moment is de uitwerking van het vondstmateriaal nog in volle gang. Het gevondene maakt in samenhang met de historische gegevens en de vele afbeeldingen die er in de eeuwen van deze hoek van de stad zijn vervaardigd, van het geheel een tastbaar stukje Alkmaars verleden.

Rob Roedema

Met dank aan Jan Klinkert voor het aanleveren van de archiefgegevens van het ontstaan in de vroege 17de eeuw tot in de 20ste eeuw.

Laatste wijziging: 28 februari 2011