Inwoners en politiek

Waar bent u naar op zoek?

Home > Bestuur > Gemeenteraad > Burgers en politiek > Inwoners en politiek

Inwoners en politiek

Door tijdens gemeenteraadsverkiezingen te stemmen op een bepaalde partij of kandidaat, oefent u feitelijk al invloed uit op het bestuur. Welke partijen het voor het zeggen hebben in de raad, bepaalt voor een groot deel het beleid in die raadsperiode. Maar er zijn meer officiële - en directere - manieren om uw invloed op het bestuur uit te oefenen. U treft hier een omschrijving van de verschillende mogelijkheden.

Referendum

De raad kan besluiten over een voorgenomen raadsbesluit een zogenaamd raadplegend referendum te houden onder de stemgerechtigde inwoners. Aan de kiezer wordt de vraag voorgelegd of hij voor of tegen het voorgenomen raadsbesluit is. Als het opkomstpercentage tenminste 30% is, wordt het referendum geldig verklaard en zal de uitkomst meegenomen worden in het definitieve besluit. Maar ook kunnen kiezers ‘aan de noodrem trekken’ als er een besluit zal worden genomen, dat in hun ogen verkeerd is, en een verzoek indienen tot het houden van een referendum. In dat geval spreekt men van een raadgevend referendum. Aan zo’n verzoek zijn allerlei voorwaarden verbonden en ook kan niet over alle onderwerpen een referendum gehouden worden. Uitzonderingen zijn bijvoorbeeld individuele kwesties, de begroting en jaarrekening en de gemeentelijke belastingen.
>> Referendumverordening 

Participatie

De Omgevingswet wordt naar verwachting in 2021 ingevoerd. De Omgevingswet is een grote wetswijziging die alle regelgeving over de leefomgeving van Nederlanders (van o.a. milieu-, geluids- en geurnormen tot bestemmingsplannen) bundelt in één wet. Met de komst van deze nieuwe wet veranderen ook de instrumenten van de raad in het ruimtelijk domein. In plaats van sturing via een structuurvisie en bestemmingsplannen, stelt de raad straks de kaders voor de ruimtelijke omgeving vast in een Omgevingsvisie en een Omgevingsplan. De verantwoordelijkheid voor de leefomgeving wordt een meer gedeelde verantwoordelijkheid (in plaats van uitsluitend van de overheid) en dat komt onder meer tot uiting in de nadruk op participatie.

Voor informatie over het huidige participatiebeleid van gemeente Alkmaar kunt u dit bestand raadplegen: Participatiebeleid Alkmaar (pdf)

Meer informatie over participatie in relatie tot de Omgevingswet kunt u op deze website vinden: https://aandeslagmetdeomgevingswet.nl/thema/inspiratiegids/’’

Inspraak

Na de participatie-fase komt de fase van inspraak, een wettelijke verplichting. Hierbij kan niet meer met bestuurders van gedachten worden gewisseld – dat is al in het voortraject (bij participatie) gebeurd – maar betrokkenen kunnen wel nogmaals (schriftelijk) hun mening of bezwaar kenbaar maken. Het college van burgemeester en wethouders weegt alle meningen en bezwaren mee in het principebesluit dat vervolgens voor advies naar de raadscommissie gaat.

Spreekrecht

Voordat de gemeenteraad het besluit definitief vaststelt is het tenslotte in deze laatste fase van politieke besluitvorming nog mogelijk via het spreekrecht in raadscommissies en/of raadsvergadering om nog één keer uw standpunt naar voren te brengen.

Spreekrecht in commissie

De vergaderingen van de commissie zijn openbaar. Als burger heeft u het recht om tijdens deze vergaderingen in te spreken. Wilt u van het spreekrecht gebruik maken, dan kunt u dit mondeling of schriftelijk melden bij de griffie. U moet dit minstens zes uur voordat de commissievergadering begint doen. U geeft uw naam, adres, telefoonnummer én het onderwerp waarover u wilt spreken op. Bel (072) 548 93 43 of stuur uw schriftelijk verzoek naar: Gemeente Alkmaar, t.a.v. de griffie, Postbus 53, 1800 BC Alkmaar of e-mail: raadsgriffie@alkmaar.nl
>> Commissies 

Spreekrecht in raadsvergadering

Tijdens iedere raadsvergadering is maximaal een half uur tijd beschikbaar voor het spreekrecht van de burger. Direct na opening van de vergadering kunnen aanwezige burgers het woord voeren over onderwerpen die op de agenda staan. Elke spreker krijgt maximaal drie minuten het woord. Mochten er meer dan tien  insprekers zijn, dan wordt de beschikbare tijd eerlijk verdeeld.
Wilt u van het spreekrecht gebruik maken, dan kunt u dit mondeling of schriftelijk melden bij de griffie. U moet dit minstens zes uur voordat de raadsvergadering begint doen. U geeft uw naam, adres, telefoonnummer én het onderwerp waarover u wilt spreken op. Bel (072) 548 93 43 of stuur uw schriftelijk verzoek naar: Gemeente Alkmaar, t.a.v. de griffier, Postbus 53, 1800 BC Alkmaar of e-mail: raadsgriffie@alkmaar.nl
>> Spreekrecht burgers 

Burgerinitiatief


In 2005 is het burgerinitiatief ingevoerd. Dit gaat nog een stap verder dan het spreekrecht. Mogen burgers in het laatste geval hun zegje doen over een onderwerp dat op de agenda van de gemeenteraadsvergadering staat, bij het burgerinitiatief hebben inwoners de mogelijkheid zélf iets op de politieke agenda te plaatsen. Zo kunnen ze zelf invloed uitoefenen op de besluitvorming. En de raad krijgt tegelijk een goed beeld van wat er in de samenleving speelt. Het burgerinitiatief helpt dus de kloof tussen inwoners en politiek te verkleinen.
Iedere ingezetene kan een verzoek doen om een onderwerp op de agenda van de raadsvergadering te plaatsen. Het voorstel kan over bijna alles gaan waarover de gemeenteraad een besluit mag nemen. Een voorstel komt niet op de agenda als het gaat over een privé-belang, de begroting, de gemeentelijke belastingen of een onderwerp waarover de raad al een besluit heeft genomen. Een vraag over het gemeentelijk beleid kan ook geen onderwerp van een burgerinitiatief zijn. Voor dit soort vragen bestaan andere mogelijkheden, zoals het spreekrecht in een commissie- of raadsvergadering.
Na indiening van een burgerinitiatiefvoorstel beslist de gemeenteraad in de eerstvolgende raadsvergadering of het voorstel geldig is. Als dat het geval is, komt het burgerinitiatiefvoorstel op de agenda voor de volgende vergadering.
>> Verordening Burgerinitiatief

>> Model burgerinitiatief (pdf 16,45 kB)

E-petities

Het `petitierecht` is het recht van een inwoner of een groep inwoners om bij officiële instanties als de regering of de gemeente een verzoek in te dienen. Zo'n verzoek wordt een petitie genoemd.
Een petitie heeft geen formele status, dus er is geen garantie dat aan het verzoek in de petitie tegemoet gekomen wordt. Naarmate meer mensen de petitie ondertekenen, krijgt de petitie meer gewicht en dat zal meegenomen worden bij de behandeling ervan.
Tot nu toe konden petities alleen schriftelijk worden ingediend. Bij een schriftelijke petitie kost het de indiener veel tijd om medestanders te bereiken. Gemeente Alkmaar biedt haar inwoners de mogelijkheid om digitaal een petitie op te starten. Dat neemt een hoop werk uit handen en het is gemakkelijker om de petitie bekendheid te geven en medestanders te vinden.
Via de website www.petities.nl is het mogelijk digitaal een petitie te starten over zaken die in Alkmaar spelen en deze te steunen. Als de gemeente Alkmaar een e-petitie ontvangt, zal ze haar uiterste best doen de behandeling en het proces zo goed mogelijk te laten verlopen. Het loket zorgt er bijvoorbeeld voor dat de e-petitie op de juiste plaats in de gemeentelijke organisatie terecht komt. Dat kan de gemeenteraad zijn, het college van Burgemeester en Wethouders of de ambtelijke organisatie. Ook onderhoudt het loket contact met de indiener(s).

Spelregels digitale petitie

Technisch gezien is het opstarten van een e-petitie eenvoudig. Er gelden echter wel een aantal spelregels voor het proces en de inhoud van een e-petitie. Heeft u na het lezen van deze spelregels nog vragen, richt u zich dan tot de raadsgriffie via telefoonnummer 14 072 of raadsgriffie@alkmaar.nl.

Audio-visuele opnamen

De vergaderingen van de algemene raadscommissie en de raadsvergaderingen zijn openbaar. Van deze vergaderingen worden audio-visuele opnamen gemaakt die u via internet kunt volgen of op een later moment kunt terugkijken. Door de camera-opstelling is ook de publieke tribune in beeld.

Bezwaarschriftencommissie

Voor het behandelen van beroep- en bezwaarschriften van belanghebbenden over besluiten die door de raad zijn genomen.

Laatste wijziging: 08 juli 2019