Participatie in het ruimtelijk domein

Waar bent u naar op zoek?

Home > Bestuur > Participatie in het ruimtelijk domein

Participatie in het ruimtelijk domein

De Omgevingswet wordt naar verwachting in 2021 ingevoerd. De Omgevingswet is een grote wetswijziging die alle regelgeving over de leefomgeving van Nederlanders (van o.a. milieu-, geluids- en geurnormen tot bestemmingsplannen) bundelt in één wet.

Met de komst van deze nieuwe wet veranderen ook de instrumenten van de raad in het ruimtelijk domein. In plaats van sturing via een structuurvisie en bestemmingsplannen, stelt de raad straks de kaders voor de ruimtelijke omgeving vast in een Omgevingsvisie en een Omgevingsplan. De verantwoordelijkheid voor de leefomgeving wordt een meer gedeelde verantwoordelijkheid (in plaats van uitsluitend van de overheid) en dat komt onder meer tot uiting in de nadruk op participatie.

Reden voor de rekenkamercommissie om na te gaan of de gemeente en in het bijzonder de raad met het huidige participatiebeleid goed is voorbereid op de invoering van de Omgevingswet en welke leerervaringen hieruit te trekken zijn. Om te leren van opgedane ervaringen is een beknopt onderzoek uitgevoerd naar vier casussen in het ruimtelijk domein. De onderzochte casussen betroffen: de centrumontwikkeling van Stompetoren, de ontwikkeling van het Park de Oude Kwekerij, het opstellen van de Omgevingsvisie en de inbreidingsoperatie in de Van Everdingenstraat.

Hieruit kwamen de volgende leerpunten naar voren:

  • Het soort project doet er toe: scheppende versus veranderingsprojecten: een participatief traject verloopt soepeler als het gaat om samen iets creëren dan om iets veranderen in de fysieke ruimte;
  • Rollen van de raad, college en ambtenaren zijn niet altijd duidelijk. Dit wordt mede veroorzaakt door het ontbreken van rolvastheid.
  • De rol van de raad is soms teveel burgervertegenwoordiger in plaats van volksvertegenwoordiger. Raadsleden zijn soms te intensief betrokken bij belanghebbenden. Dat kan leiden tot micromanagement en moeite om te schakelen tussen algemene (volks) en specifieke (burger) belangen.
  • Regels/kaders stellen vooraf helpt: geeft duidelijkheid.
  • Communicatie is essentieel. Een gelijke informatiepositie van belanghebbenden en navolgbare afwegingen (het ‘waarom’) van de gemeente hebben een positieve invloed op het participatieproces.

Aanbevelingen

Op basis van de leerpunten doet de rekenkamercommissie de raad en het college een aantal aanbevelingen, met name gericht op:

  • Meer aandacht voor onderlinge rolverhoudingen
  • Scherpere kaders voor participatie zowel wat betreft inhoud (wat staat nog ter discussie en wat niet?) als het proces. 
  • Meer aandacht voor reflectie en mogelijkheden om van ervaringen te leren.

Het rapport is op 18 december 2018 aangeboden aan de raad.

Laatste wijziging: 19 december 2018