Haalbaarheidsonderzoek waterstof ‘De Groene Walvis’

De Energie Coöperatie Graft-De Rijp is het onderzoek ‘De Groene Walvis’ gestart. Er wordt gekeken of het mogelijk is om Graft en De Rijp in 2025 aardgasvrij te maken met waterstof. De waterstof wordt opgewekt met behulp van zonne-energie en windenergie.

Het doel
De Groene Walvis wil via zonne-energie en windenergie duurzame, groene waterstof opwekken om de huizen en gebouwen in 2025 van het aardgas af te krijgen. Graft en De Rijp gingen in 2015 samen met de gemeente Alkmaar. Veel woningen en gebouwen in de dorpen zijn vóór 1960 gebouwd. De oude dorpskernen omvatten ruim 2.750 woningen en 660 gebouwen. Sommige zijn een monument of een beschermd dorpsgezicht. In totaal wordt meer dan 9 duizend ton CO2 per jaar geproduceerd. Dat kost tussen de 4 miljoen en 6 miljoen euro aan aardgas. De Groene Walvis’ wil deze uitstoot wegnemen. Daarvoor moet groene waterstof worden opgewekt door middel van zonne-energie en windenergie. Met dit onderzoek wordt duidelijk of dat haalbaar is.

Waterstof is een passende duurzame oplossing voor dorpen met historische gebouwen, zoals Graft en de Rijp. Er is genoeg ruimte om de waterstoffabriek te plaatsen. Dat bespaart vervoerskosten en vervuiling. En het lijkt erop dat de bestaande gasleidingen ook gebruikt kunnen worden voor waterstof. Dat scheelt aanpassingskosten.

Het onderzoek en de vervolgstappen
Er wordt onderzocht of het mogelijk is om een groene waterstoffabriek te bouwen. Groene stroom kan worden opgewekt door middel van zonnepanelen in de dorpen en via ingekochte stroom van wind op zee. De zelfgeproduceerde en de ingekochte stroom worden vervolgens in de fabriek omgezet naar waterstof die woningen en gebouwen kan verwarmen. Daarom wordt ook onderzocht of de bestaande gasleidingen daarop aangepast kunnen worden.

Een ander belangrijk onderdeel van het onderzoek is de samenwerking met inwoners en het draagvlak voor het overstappen naar waterstof. Met enquêtes, informatiebijeenkomsten en inspraakronden zullen de voor en tegens van de bewoners verzameld worden. Met die informatie zal het plan aangepast gaan worden.

Op basis van het onderzoek wordt een plan gemaakt dat bestaat uit een ontwerp en een investeringsplan. Het waterstofsysteem, de veiligheid en de vergunningen worden daarin ook uitgebreid omschreven. In de laatste fase zal een expositie worden georganiseerd op locatie Rijper Eilanden waar de bewoners in detail worden geïnformeerd.

Subsidie
De totale kosten voor het onderzoek zijn € 225.000,-. De Provincie Noord-Holland heeft subsidie toegekend met een bedrag van € 150.000,-, de gemeente Alkmaar draagt € 50.000,- bij en TransitionHERO financiert € 25.000,-.

De belangrijkste onderwerpen

  • Samenwerken met de inwoners. De wensen en zorgen van bewoners in kaart brengen met informatiebijeenkomsten en inspraakavonden, enquêtes en een vragenlijn, zowel telefonisch als online.
  • Toestemming voor vergunningen. Denk aan het bestemmingsplan, overleg met het bevoegd gezag en de brandweer.
  • Het plan moet passen in de omgeving. Mogelijke locaties worden in kaart gebracht voor de opwekking.
  • Duurzaam opwekken. Het in kaart brengen van warmtevraag, de fabriek, buffer- en compressorsysteem en mogelijkheden voor zonne- en windenergie en elektrolyse technologie.

Het opwekken van de duurzame energie gebeurt in de volgende vijf stappen:

  1. Het opwekken van groene stroom met zonne-energie en windenergie. De opwekking wordt gedaan met behulp van zonnepanelen en windvangers.
  2. De opgewekte energie wordt met elektrolyse omgezet in waterstof.
  3. Een veilige opslag maken voor de waterstof. Omdat de vraag niet constant is, zal rekening moeten worden gehouden met een veilige opslagplaats.
  4. Het leveren van waterstof via het netwerk van Liander aan de huizen en gebouwen. Er wordt rekening gehouden met de kwaliteit van het gasnetwerk. Als de kwaliteit niet voldoende is, zullen de leidingen worden aangepast.
  5. Onderzoeken of verwarmingsapparaten aangepast of vervangen moeten worden bij gebruik van waterstof.

Samenwerkingspartners

De Energie Coöperatie startte ‘De groene walvis’. De coöperatie zet zich in voor het verduurzamen van woningen. H2Connect realiseert maximale duurzaamheidsimpact met adviezen over waterstof als energiedrager. TransitionHero B.V. draagt zorg voor een betrouwbare business case. De gemeente Alkmaar ondersteunt financieel, helpt bij het indienen van subsidieaanvragen en op het gebied van organisatie en vergunningen. De provincie Noord-Holland is akkoord met subsidie voor het onderzoek en ziet toe regelgeving, haalbaarheid en inpasbaarheid in het klimaatakkoord. Alliander ondersteunt op het gebied van fysieke netwerken voor elektriciteit en waterstof.

Contactgegevens:

Energie Coöperatie Graft-De Rijp
Voorzitter: Wim Hein
Telefoonnummer: 06 55 12 18 38
E-mailadres: Wimheine@cs.com

H2 Connect
Adviseur H2 Connect Jack van de Nes
Telefoonnummer: 06 22 92 89 63
E-mailadres: Jack.vdnes@H2connect.world

TransitionHero B.V.
Energie-specialist Stef Clevers
Telefoonnummer: 06 14 04 47 39
E-mailadres: stef.clevers@transitionhero.nl

Gemeente Alkmaar
Projectleider Cees Groot
Telefoonnummer 06 28 99 83 50
E-mailadres: cgroot2@alkmaar.nl